Voorjaarscongres NVvP 2012

Uw razende reporter blogt vanuit het Voorjaarscongres over wat we hier zoal tegenkomen. Thema dit jaar is angst, waar je natuurlijk veel kanten mee op kunt. Op verzoek begin ik met een verslag van een bijeenkomst over sociale media. Het belang voor De GGZ Laat Zich Horen ligt vooral in de snelheid waarmee contact kan worden gemaakt en informatie kan worden gedeeld, en de mogelijkheden om nieuwe en andere netwerken dan gebruikelijk te vormen.
Het focus lag op twitter, na enige technische uitleg volgden een aantal illustratieve voordrachten van psychiater-twitteraars. Aardig was de diversiteit aan doeleinden waarvoor deze psychiaters twitter gebruiken: de een gebruikt het om rechtstreeks informatie te kunnen geven aan patienten, de ander om -met een snelheid dat echt indrukwekkend is- contact te kunnen leggen met beleidsmakers in Den Haag of in andere belangrijke maatschappelijke instellingen, om uit te leggen hoe beleid uitpakt, of het debat aan te gaan. Weer een ander gebruikt twitter om wetenschappelijke kennis vanuit de psychiatrie middels de media, andere kennisinstituties of via client-twitteraars, in het publieke domein te brengen en bruggen te slaan zodat debatten niet afzonderlijk door professionals en leken worden gevoerd, maar samen.
Zelf heb ik een verhaal gehouden over ethiek, althans daar moest het over gaan, maar vragen rond technologie en identiteit vond ik leuker om te behandelen, en daar komen ook veel vragen over: hoe bewaak je je grenzen en die van je patienten op twitter, gaat dit niet de identiteit van de professional negatief beinvloeden, hou je nog greep op informatie?
Maar de clou is natuurlijk dat twitter niet meer of minder is dan een medium, net als boeken, telegraaf, en telefoon. Het is zaak om de karakteristieken van het medium goed te kennen, en de implicaties t.a.v. hoe je je (expressie van je) identiteit aanpast.
Geconcludeerd kon worden dat de sociale media prima omarmd kunnen worden door de professional, mits die, net als bij alle andere media, de beroepsethiek goed in acht neemt, en het medium wel eerst goed leert kennen alvorens zich erin te begeven.
De eisen en normen, en de technische aspecten van bescherming van privacy zijn een hoofdstuk apart, waar ik zelf nog niet uit ben, omdat ik ook skeptisch ben over de mate waarin we online privacygevoelige informatie kunnen beschermen. Maar ook hier geldt dat dezelfde problemen zich in andere media voordoen (al is de schaal dus anders). Persoonlijk waag ik me (nog) niet aan een behandelinhoudelijk contact op een open netwerk.
Ariane de Rantiz ( bestuurslid NVvP) hield nog een overtuigend pleidooi voor deze media vanuit de plicht tot communicatie. Al met al dus genoeg warme voorstanders.
Meer later vanuit een Maastricht dat in lente gehuld gaat.

Published in: Geen categorie on 4 april 2012 at 10:14  Geef een reactie  

Een nieuwe lente, een nieuw akkoord

Onlangs had ik het genoegen deel te mogen nemen aan een discussie-avond over het komende bestuurlijk akkoord GGZ. Zeg maar een polderovereenkomst tussen VWS en ‘de veldpartijen’ over de koers van de GGZ de komende jaren. Ik verklap niks als ik zeg dat de ‘prestatiebekostiging’ de komende jaren zal worden uitgebreid. Het model waarbij de verzekeraars aan het stuur zijn, wij zorgers concurreren en de burger/patiënt/consument met de voeten c.q. portemonnee kiest, dat zal het gaan worden. Wat ik wel wil en mag verklappen, is waar de discussie niet of nauwelijks over ging: marktwerking. Talk about an elephant in the room. Mijn plaats kennende (ik was er als vertegenwoordiger van het platform psychiatrie en filosofie, dan moet je je niet teveel met wereldse zaken bezig willen houden), heb ik een paar kleine vragen gesteld, zoals in hoeverre we kunnen garanderen dat er op kwaliteit in plaats van op prijs geconcurreerd wordt (njet) en welke mogelijkheden er zijn om de positie van cliënten in het systeem te verbeteren (ook niet). Anderen maakten al duidelijk hoe de ontwikkeling van ROM nog redelijk in de kinderschoenen staat, en aldus zeker niet de cruciale rol kan spelen van zorgwijzer voor de cliënt. Zie trouwens ook de nieuwe TvP.

Mijn indruk: de beroepsvereniging lijkt toch vooral aan een mild soort belangenbehartiging te doen: de positie van de psychiater in het stelsel veilig stellen (door het stelsel een stevige ‘medische’ verankering te geven), wel opkomen – ruim binnen de marges van het stelsel – voor de cliëntenbelangen, maar zeker geen fundamentele kritiek. ‘Politiek realisme’ leek het me vooral. Oftewel: we stappen in de trein, maakt niet echt uit waar die ons voert, mits we wel mee mogen praten over de hapjes en drankjes onderweg.

Laat mij een matig geïntegreerde Schot zijn, maar ik vind dit dus slappe hap, zeker als ik het vergelijk met het verzet dat in het Verenigd Koninkrijk wél gepleegd wordt door de beroepsverenigingen tegen de geplande afbraak en privatisering van de NHS. Afijn, in de hoop iets aan te zwengelen heb ik een artikel in het Maanblad Geestelijke volksgezondheid geplaatst gekregen, ziehier. Om copyright redenen kan ik het hier niet voluit neerzetten, maar de meeste instellingen hebben het wel in de collectie.

Binnenkort voorjaarscongres, benieuwd hoe de stemming zal zijn. En of mijn vakzusters en broeders in de gaten hebben dat de gehate eigen bijdrage toch voor een aardig deel te wijten is aan het marktmodel dat de uitgaven in de GGZ omhoog stuwt. Het is dus remmen met het gas open. Slecht voor de motor.

 

Published in: on 8 maart 2012 at 22:09  Reacties (1)  

Wist U dat….?

Wist u dat…

Published in: on 3 oktober 2011 at 14:46  Geef een reactie  

Stigma II

Zo werkt het dus. Mijn weldenkende Volkskrant staat vol van de verschrikkingen in Noorwegen. Met een commentaar van een weldenkende redacteur die onder het hoofdje ‘Gekken’ kritiek levert op ‘het indelen van de wereld in links en rechts, moslim en niet-moslim, goed en fout.’ Dat greep hem bij de keel, en terecht. Maar in hetzelfde column schrijft hij over de dader ‘een man bij wie een arts psychopathie en narcisme zal vermoeden,’ en meldt hij: ‘Geesteszieke mensen klampen zich soms vast aan een rolmodel of een religie,’ en even later: ‘…het enige wat je kan doen, is je niet gek laten maken door de gekken.’

Ik zit maar te denken wat dit betekent. De columnist oogt vriendelijk op de foto en beoogt iets waar ik achter sta, namelijk nuancering en begrip in een tijd van opgeklopte tegenstellingen. Maar terwijl hij het opschrijft mist hij de tegenstelling die hij zelf aanbrengt tussen ‘normaal’ en geestesziek. Maar erger nog, hij gooit er het woordje gekken tegenaan en bedenkt kennelijk niet wat de associatie tussen geestesziek en dergelijk geweld voor stigmatiserend effect heeft.

Volgens mij is je vastklampen aan een rolmodel of een religie een algemeen verschijnsel, wat elke avond op TV actief aangemoedigd wordt. Wie 1500 bladzijdes volschrijft over zijn ideeën is toegewijd, maar niet per se geestesziek. En narcisme schijnt in de komende DSM-5 te gaan verdwijnen! Gelijk een hele sloot irritante types gezond verklaard, dat scheelt. De gevangenissen zijn gevuld met mensen met psychopathische trekken, zijn die gek? Ik zou het ze niet meteen durven vertellen… Maar even serieus: ik denk dat wat er speelt een uiting is van een veel gedeelde aanname: ‘Als je zoiets doet, moet je wel gek zijn.’ Die gedachte komt meestal uit op een cirkelredenering: iemand heeft iets vreselijks gedaan, maar er zijn geen aanwijzingen voor psychiatrische problemen (of de informatie is er niet); tegelijk vinden we het gedrag dermate ver buiten het gebruikelijke morele veld dat we het als ziek bestempelen. Geen ontkomen aan dat stempel dus. Maar als we consequent zouden zijn in deze gedachte, moeten we de ‘dader’ niet in de gevangenis opsluiten maar in een psychiatrische inrichting. Dat we dat niet doen, geeft al aan dat deze redenering geen steek houdt: een immorele daad is gewoon wat het is, een immorele daad. Onze drang te begrijpen samen met onze behoefte ons te distantiëren van de dader, leidt (vermoed ik) tot bovengenoemde cliché. Zeker als we in onszelf (in het klein) narcisme en psychopathie herkennen. Aan de andere kant trekt de behoefte om iemand te straffen voor de immorele daad. Gecombineerd leidt het tot de enigszins paradoxale visie: deze persoon is een criminele gek, hij verdient de zwaarste straf. Dat streelt zowel onze strafbehoefte als onze behoefte ons van de dader te distantiëren. Maar ik denk dat dat mes aan twee kanten snijdt, en dat die inconsequentie doorwerkt als stigma: gek en gevaarlijk, gek en immoreel, verwijtbaar gek, zoek het maar uit gek, laat ze die gek maar opsluiten gek. Tussen alle tragedie door is er deze stille tragedie: de wetenschap dat dit verborgen stigma eeuwenoud is. ~AR

Published in: on 25 juli 2011 at 21:26  Geef een reactie  

Stigma

Zeg niet: psychiatrische patiënten kunnen er ook niks aan doen dat ze ziek zijn

Maar zeg: soms kunnen ze er wel wat aan doen. Net als dat je een hoop kunt doen aan overgewicht (hart en vaatziekten, diabetes, etc), roken (hart/vaat, kanker), teveel drinken (teveel om op te noemen) en te weinig bewegen (ook van alles)

Zeg niet: psychiatrische ziekte bestaan heus wel want 100 jaar geleden bestonden ze ook

Maar zeg: Is iedereen de RSI-hype vergeten? De Mexicaanse griep hype? Oh, en zijn te kleine borsten soms een kwaal?

Zeg niet: psychiaters zijn echte dokters want ze behandelen hersenziekten

Maar zeg: de meest effectieve medische interventie ooit was de aanleg van riolering. Het maakt niet uit wat je aangrijpingspunt is, als mensen maar beter worden

Zeg niet: de psychiatrie is een serieus vak want we zijn Freud ontgroeid en we doen eindelijk aan wetenschap

Maar zeg: de psychiatrie is gestoeld op de meest fascinerende mix van mens- en natuurwetenschappen die er in de geneeskunde bestaat

Zegt niet: de psychiatrie is een black box

Maar zeg: wie liever de andere kant op kijkt, ziet de hele werkelijkheid niet

Zeg niet: Ik hoor niet tussen die gekken

Maar zeg: die mensen worden niet gehoord

Zeg niet: gelukkig krijgen moeders nu niet meer de schuld

Maar zeg: heb je je vader nog gebeld deze week?

Zeg niet: hoe vaak per dag hoort u stemmen?

Maar zeg: ooit gehoord van Stichting Weerklank?

Zeg niet: gaat de Cliëntenraad ook naar de demo 29 juni?

Maar zeg: lift nodig?

~AR

Published in: on 24 juni 2011 at 20:15  Reacties (2)  

Het zal Tijd worden!

Ja, ik weet het, stil geweest op deze blog. Ik kan u geruststellen: geen writer’s block voor deze blogger, maar een periode van veel uitzoeken en overleggen, nieuwe contacten maken en koers bepalen. Allemaal oninteressant. Maar Nu! Op naar 29 juni, zo simpel is het, geen tijd voor spitsvondige stukjes, gewoon erheen, naar Den Haag, en protesteren. Een Eensgezind Geluid, Zij aan Zij Kameraden, U kent het wel. Dus wie dit leest: laat uw pen vallen, cancel de intervisie, zeg die artsenbezoeker af, regel een waarnemer (liefst een interimmer, die demonstreren toch niet) en KOM NAAR DEN HAAG.

De GGZ Laat Zich Horen zal erbij zijn, en ook Zorg Geen Markt. Kom, en neem een busje patiënten mee. Laat die interimmer maar de broodjes smeren.

Voor wie meer nuance zoekt ben ik snel weer terug met inhoud. Maar het gaat nu meer om LAWAAI.

~AR

Published in: on 20 juni 2011 at 20:10  Geef een reactie  

Druk op de ketel

Het begint aardig te gisten in Zorgland, nu de prijsconcurrentie en bezuinigingen steeds meer hun tol beginnen te eisen. Na een periode waarin werknemers zich drie slagen in de rondte hebben gewerkt om de gevolgen te minimaliseren, beginnen ze in beweging te komen. Het hardst en het eerst zijn denk ik de thuiszorgmedewerkers getroffen, zie de berichtgeving bijv. rond de Viva Zorggroep. En bij Cordaan komt nu ook het personeel in beweging en zoekt de publiciteit. Op hoger niveau zijn nu ook de CAO onderhandelingen met GGZ Nederland vastgelopen. Ondertussen is het bij de gemeenten ook al niet zo gezellig. “Something’s gotta give,” zeggen ze dan in de VS.

Met de heren en dames van De GGZ Laat Zich Horen hebben we ons regelmatig verbaasd over de opstelling van GGZ Nederland. Nu ook weer over de NZA. Het enige wat duidelijk is, is dat er één belang is: het DBC systeem moet overeind blijven. Zegt de baas van GGZ Nederland, Paul van Rooij. U weet wel, van Zorgverzekeraars Nederland. Wat hebben de zorgverleners in Nederland eigenlijk nodig om wakker te worden? Voor de aardigheid moet u eens in uw instelling informeren hoeveel de jaarlijkse contributie bedraagt aan GGZ Nederland. ~AR

Published in: on 20 april 2011 at 19:53  Geef een reactie  

Stuck in the middle with you

Gisteren het genoegen gehad met een debatje mee te mogen doen over marktwerking in de zorg bij de VMP (Vereniging Managers Patiëntenzorg). Na een boeiende inleiding van prof. Geert Blijham mocht ik tussen Esmee Wiegman (CU) en Anne Mulder (VVD) plaatsnemen. Eén ding: het klopt wat ze zeggen: in het wild zijn VVD’ers vaak heel aardige mensen. Ook hier was ik van tevoren gewaarschuwd: het mocht geen ‘ideologische discussie’ worden. Ook hier dus die rare verhulling: praten over fundamentele keuzes, doen alsof we vooral pragmatische argumenten hanteren, maar ondertussen gaat het ook gewoon om politieke keuzes. Niks mis mee toch? Anne Mulder was in elk geval verfrissend helder mbt het beleid, en leek me zeker ook iemand die responsief is voor de complicaties aan de grond. Dus ik heb er zo een paar voor de voeten gegooid.

Uit het leuke publiek van managers bleek vooral het geluid dat men erg in de maag zit met de Haagse onduidelijkheid op een aantal punten (bijv. dubbele bekostiging, wanneer worden verzekeraars risicodragend etc). Tot recent leek het in Den Haag ook alsof de regering, net als bij een aantal andere punten, wel rechts toetert, maar niet echt doorzet. Gelukkig hier ook niet de flauwe ontkenning van Marleen Barth (“Er is geen marktwerking in de zorg, wel vraagsturing.”), gewoon erkennen dat men wel die marktwerking wil en vervolgens praten over de wijze waarop en de gevolgen. Ik stelde Mulder voor dat sommige aandoeningen in de geneeskunde net een tafel of een glas zijn, met een begin en een eind, maar dat psychiatrische aandoeningen qua aard verschillen, dat is meer iets als mist, of schemer. Met als gevolg, dat de markt zich heel makkelijk kan uitbreiden aan de ‘lichte kant’ van het veld, met een ambulante kostenexplosie en m.i. weinig preventief effect op de beddenbezetting (die komt voor rekening van heel andere problematiek). Hij herkende dat wel uit de laatste data. Heb hem ook even getipt dat een belangrijk verschil tussen een psychiater en een ander medisch specialist is dat een psychiater nooit een brief schrijft met de tekst: ‘Geen bevindingen op mijn terrein.’ Het kamerlid keek zorgelijk.

Ik kreeg de indruk dat marktwerking de komende jaren Gefundenes Fressen is voor de kamer, althans dat leidde ik af uit de reacties van mw Wiegman: het staat niet echt ter discussie, het gaat meer om de randvoorwaarden. Als dat zo is, dat zal onze groep, samen met Zorg Geen Markt en alle andere mensen die het zorgstelsel zorgelijk vinden, sterk de trom moeten roeren over de gevolgen, en zo snel mogelijk. Zorg Geen Markt kan op twee manieren uitgelegd worden: we willen niet dat de zorg een markt wordt; en omdat de zorg geen ‘ideale markt’ is, ontstaan specifieke problemen. Het kan goed zijn dat we vooral op die laatste zullen moeten gaan wijzen. Ondertussen blijkt uit het debat in de kamer dat zij zich ook ‘stuck in the middle‘ voelen. (Trouwens een onontbeerlijke website, Publitiek.) Maar is niet het probleem ook juist dat omdat het zorg is, de overheid juist dicht bij betrokken moet blijven, en steeds ook de markt in toom moet houden? In dat geval kan het heel goed zijn dat dat in toom houden punt één veel geld kost en punt twee de potentiële voordelen van marktwerking teniet doet. Ben steeds blijer dat ik dit niet hoef op te lossen. ~AR

PS excuses, dit moet hier natuurlijk wel bij he.

Published in: on 16 april 2011 at 19:46  Geef een reactie  

Spookrijders

Gisteren debat bijgewoond georganiseerd door Riagg Rijnmond ter gelegenheid van het verschijnen van het boekje ‘Spookrijders in de Zorg‘. Nee, niet over dronken ambulancechauffeurs. Eindelijk weer eens een debat over een Heikele Zaak. Want Jos Lamé en zijn collega’s hebben hun nek uitgestoken om nee te zeggen tegen de Rotterdamse Meldcode Huiselijk Geweld. En dat hebben ze geweten: na een mislukte poging om Lamé te wippen heeft de gemeente in elk geval hun subsidie ingetrokken, en wekelijks bekijkt Leefbaar Rotterdam of er nog meer manieren zijn om de Riagg pootje te haken vanwege opstandigheid.

Mijn eerste reactie was, eerlijk gezegd, oh dat zal wel weer een eigenwijze psych zijn die met z’n naam in de krant wil (of iets net zo cynisch), maar het bleek toch anders te liggen, en ingewikkelder. Ik was ook even – een minuutje of zo – bevangen door de gedachte: wie kan er nou tegen een meldcode zijn? Tot ik verder ging lezen over wat de Spookrijders schrijven (allemaal ook te lezen op hun site, en ook in stukjes alhier). Lamé durfde het aan om de rafeligheid, complexiteit en gebrek aan eenduidigheid van het alledaagse werken in de GGZ voor het voetlicht te brengen en ging in tegen wat hij beschouwde als een te ver doorgeschoten annexatie van het professionele domein door de politiek. Ik zag ook op het net een interview met hem van Clairy Polak, die hem op z’n Clairy’s aanpakt, en ik dacht, jongen, je hebt een lekker impopulair thema gekozen om je weerstand tegen ‘encroachment’ vanuit de politiek aan op te hangen. (Overigens is het ironisch/tragisch dat Clairy Polak zelf slachtoffer geworden is van een idiote politieke inval in de publieke omroep.) Maar het was natuurlijk niet zo gepland door Lamé, hij reageerde gewoon, naar mijn idee vanuit zijn professionele ethiek, op het gemeentelijk initiatief. Wat in de discussie telkens door elkaar dreigde te lopen, was de vraag: ben je nou tegen de meldcode zelf, of vooral tegen vanwege de machtspolitiek van de gemeente? De waarheid ligt denk ik in het midden: de meldcode zelf is een voorbeeld van een stevige territoriumclaim vanuit het politiek (met name veiligheids-) domein binnen het terrein van de professional. Daar kun je al een pittige discussie over voeren en je kunt er ook onderzoek naar doen (en dan kom je er onder andere achter dat verplicht melden in Amerika niet heeft geleid tot lagere kindersterfte, wel tot meer onterechte meldingen). De gemeente deed geen van beide en drukte het door. En nu komt het bij de rechter: staat de gemeente in zijn recht om de subsidie in te trekken als reactie hierop? Een heel interessante vraag, dus hou het in de gaten.

Het debat zelf (met de nodige kwinkslagen begeleid door Bas Heijne) vond ik ondanks de redelijk grote eenstemmigheid toch wel levendig, en gelukkig grotendeels gespeend van populisme. Natuurlijk werden er een paar retorische trucs uitgehaald: voorstanders van de meldcode impliceerden een valse tegenstelling: wie tegen de meldcode is wil niet melden. Dat is natuurlijk niet zo, maar je kunt het wel suggereren, want waarom teken je anders niet? En tegenstanders van de meldcode hanteerden soms het ‘slippery slope’ argument: als we de overheid dit toestaan, dan is het einde zoek! Dat is ook in zichzelf geen sterk argument, al kon Lamé wel wijzen op concrete plannen om ook landelijk deze meldcode in te voeren. Afijn, een onderwerp om even je tanden in te zetten en leuk voor bij de koffie als je bezoek hebt.

Onze insteek vanuit GGZ Laat Zich Horen betrof natuurlijk het punt van de manier waarop het professionele domein in dit geval toch echt duidelijk met pure overmacht betreden werd. Gelukkig zijn er nog wel mensen die dan beginnen te blaffen. Er zijn er trouwens meer dan u denkt, en ze zitten bij Stichting Beroepseer. ~AR

Published in: on 15 april 2011 at 22:13  Geef een reactie  

De onzichtbare hand en het onzichtbare effect

And the winner is…. Hans Pijp! Inderdaad, De Schot Adam Smith schreef ‘The Wealth of Nations’ dat een beslissende invloed had op het denken van Alan Greenspan, die via een paar decennia Amerikaanse cultureel-economische dominantie medeverantwoordelijk is voor ons huidige zorgstelsel. Nog een reden om trots te zijn op mijn afkomst. De voucher voor 10 Health Miles (goed voor één afgehakt vingerkootje of de helft van een reanastomose) ligt klaar voor de winnaar.

Terug naar Adam, want waar ging dat ook weer over: de onzichtbare hand van de markt, en het postuleren van rationeel eigenbelang als een nieuw moreel referentiewaarde en motor voor het algemene belang. Maar zoals vaker gebeurt, is Smith slechts selectief geciteerd: hij was geen marktutopist zoals Ayn Rand, maar vond wel degelijk dat er domeinen waren waarbij overheden de taak hadden publieke belangen te verdedigen, zoals bijv. in het onderwijs, en in het bankierswezen. Hij voorspelde zelfs de kredietcrisis. en hij zei letterlijk: ‘All for ourselves, and nothing for other people, seems, in every age of the world, to have been the vile maxim of the masters of mankind.’ Kortom, met Smith was er ruimte voor solidariteit, een publiek domein, en checks and balances tegenover de markt.

Hij leverde wel een ethische basis voor de opkomende marktsamenleving op: tevoren werden hebzucht en egoïsme als zondig gezien, maar het rationele eigenbelang en de onzichtbare hand (die zelf een religieuze betekenis kreeg van Smith) vormden in zijn beschouwing een ‘force for good’ voor de samenleving. Dit was een stap weg van de deugdenethiek zoals die eerder in het feodale stelsel bestond: bij je positie in de maatschappij hoorde een aantal plichten, deugden, en verantwoordelijkheden. De koppeling die Smith maakte was tussen een economisch stelsel en een instrumentele ethiek, waarbij iets wat voordien als laakbaar gedrag (hebzucht) werd gezien, vanwege de uiteindelijke opbrengsten als goed kon worden gezien. In wezen toen dus ook een revolutie in het ethisch denken.

Dit illustreert ook een paar voor en nadelen van beide ethische systemen: een deugdenethiek kan iets stars hebben, het staat als een huis, maar daarna zit er weinig beweging in. Dat zie ik soms ook terugkomen bij filosofie/ethiek onderwijs aan artsen dat ik soms geef: als je een moeilijk praktijk probleem langs de deugdenethiek analyseert, dan kom je al heel snel op de medische klassiekers: niet schaden, bestwil, autonomie, rechtvaardigheid. Tja, en dan? De instrumentele ethiek, met als slogan: the greatest good for the greatest number of people (dekt de lading niet helemaal maar u snapt waar het om gaat) brengt dan in elk geval meer dynamiek in de zaak. Maar instrumentele ethiek kan zonder balans leiden tot de tyrannie van de meerderheid: als wat voor de meerderheid goed werkt scherpe nadelen heeft voor de minderheid, heeft een instrumentele ethiek daar niet meteen veel over te zeggen. Dan moet je voor balans toch terug zijn bij de deugden. (Of bij andere ethische methoden.)

Daarmee zijn we weer terug bij de actualiteit: als de politiek en de beroepsverenigingen praten in termen van: we kunnen niet anders, we moeten ten behoeve van de staatsfinanciën, of ten behoeve van de stijgende zorgvraag, of vanwege toekomstige personeelskosten etc etc, dan is dat een beroep op instrumentele ethiek, en dan moet je goed kijken welk doel wordt beoogd en voor wie. Het gaat dan dus over de noden van de bevolking als geheel. Juist als men zegt: we moeten niet over ideologie (lees: waarden, of ouderwets: deugden) praten, dan kan het zijn dat men bewust of onbewust het gesprek een andere kant op wil sturen: we praten niet over welke persoonlijke of professionele waarden in het geding zijn. Het gaat om het resultaat. Zo gezien is het geen wonder dat de hoogleraar evidence-based medicine prof Swinkels sterk gelieerd lijkt te zijn aan het instrumentele denken: ook bij EBM gaat het vooral om het resultaat.

Tegelijk heb ik de prof bij voordrachten regelmatig de schijnbare stelligheid van EBM vaker horen nuanceren: we weten heel veel ook niet, en het grootste gedeelte van het (psycho)therapeutisch effect is een mysterieuze combinatie van placebo effecten en nonspecifieke factoren verweven in het contact. Onzichtbaar, moeilijk te traceren, etherische evidence. De hamvraag: wat gaat er verloren als het instrumentalisme domineert en alleen het zichtbare toegelaten wordt?

Volgende keer meer dus over één van de deugden: beroepseer. ~AR

Published in: on 11 april 2011 at 20:23  Geef een reactie  
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.