Voorjaarscongres – deel 1: DSM

Afgelopen week was er weer voorjaarscongres van de Ned Vereniging van Psychiatrie. Voor wie het niet kent: een groot driedaags evenement waar tegen de 2000 Nederlandse psychiaters op afkomen. Globaal heeft het denk ik drie doelstellingen: het volgen of geven van voordrachten en zo een overzicht krijgen van actueel onderzoek en theorievorming; sociaal netwerken; en beleidsmatige zaken bespreken in diverse fora. Het thema dit jaar was: ‘Diagnostiek in discussie’, naar aanleiding van de actuele werkzaamheden aan de DSM-V. Ik ging erheen in de verwachting dat er ook over andere zaken zou worden gediscussieerd, vooral natuurlijk over de politieke vraagstukken. Maar ook een paar andere zaken trokken mijn aandacht: zo waren er een aantal bijeenkomsten over aanpassing van de normen over de contacten met de farmaceutische industrie. Over drie thema’s: de DSM, de industrie, en de politiek, ga ik een paar posts schrijven, met één rode draad: de dubbele bodems van objectiviteit. Eerst de DSM.

Ik ga er vanuit dat de lezer wel weet wat de DSM is, en anders is het eenvoudig te googelen. Op vrijdag stond ‘Het grote DSM-V debat’ geprogrammeerd in de grote plenaire zaal, en het was erg aardig, en leuk opgezet, met een debat van psychiaters die in de internationale groepen zitten (Work Groups) die per categorie van diagnose kijken of er zaken veranderd moeten worden. Donderdag was al één van de hoogste bazen van de DSM-V, David Kupfer, langsgeweest voor een plenaire lezing, en ik heb hem ook nog individueel aan de tand gevoeld in een meet the expert sessie later. Anyway, vrijdag ontspon zich op gegeven moment een interessante discussie over de vraag of ‘obesity’ opgenomen zou moeten worden in de DSM-V. Wim van de Brink vond van wel, maar Wijbrand Hoek, die in de werkgroep eetstoornissen zat, was het er niet mee eens. Van den Brink betoogde dat er op neurobiologisch niveau duidelijke overeenkomsten zijn tussen mensen die verslaafd zijn en mensen met obesitas. Hoek antwoordde dat het probleem is dat dan zo’n 30% van de Amerikaanse bevolking ‘gek’ zou worden verklaard, maar van den Brink zei dat dat een zwak argument is als je weet dat nicotineverslaving ook in de DSM staat (ja rokers, u bent wel gek als u nu nog rookt!). Bovendien helpt een classificatie om gelden vrij te maken voor behandeling en onderzoek. Jim van Os stelde voor om het concept liever in een aparte algemeen geneeskundige categorie te zetten van Risicofactoren, met links naar diverse geneeskundige specialismen zoals interne, diëtetiek, psychiatrie, cardiologie etc. Wat aardig was dat de sprekers geleidelijk aan terecht kwamen bij de vraag: wanneer spreken we nou van een ‘mental disorder’ ? (In het Nederlands wordt dan op zo’n congres meestal het woord ‘stoornis’ gebruikt, wat ik geen geweldige term vind. ‘Geestesstoornis’ is al iets beter, maar het blijft behelpen.) Van de Brink was vrij duidelijk in zijn onderbouwing: neurobiologie en behandeling. Hoek liep vast: “Misschien een vraag voor de zaal?” Allebei leken ze te zoeken naar een doorslaggevend houvast. Iets objectiefs. Dat bleek onvindbaar. Als ze dit boek hadden gelezen, hadden ze dat al geweten: er is überhaupt geen bevredigende definitie van geestesstoornis te geven, maar het is wel vrij zeker dat als die er komt, het niet louter iets objectiefs (aan feiten gebonden), maar ook subjectief (waardengebonden) zal zijn. Bruggetje naar de DSM via dit boek, en een vraag aan Kupfer op donderdag: John Sadler zegt dat het geen probleem hoeft te zijn dat er waarden in onze definitie en classificatie van geestesstoornissen zitten, mits we deze expliciteren en we er ook open over discussiëren. Hoe gaat dat tijdens het DSM-V proces, professor Kupfer? Nou, zelden iemand zo kundig een vraag horen omzeilen. Wat leerde ik: jazeker, de totstandkoming van een nieuw classificatiesysteem is een mengeling van een intensief wetenschappelijk én een intensief politiek proces. Sterker nog: die processen lopen door elkaar heen en beïnvloeden elkaar binnen allerlei grote en kleine netwerken. Voor een wetenschapssocioloog zou het een fascinerend proces zijn. Helaas krijgen die iets minder geld dan er voor farmaceutisch onderzoek beschikbaar is. Schande! Morgen meer over de farmaceuten, over feiten, waarden, en invloed. ~AR

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s