De GGZ Agenda…over wie hebben we het eigenlijk?

Beste lezer, welkom in 2016 en een gelukkig Nieuwjaar allemaal! Met veel genoegen trappen we het nieuwe jaar hier af met een blog van Sonja Visser, directeur bij Zelfregie BV en zich betrokken voelend bij De Nieuwe GGZ. Zij brengt hieronder haar visie op de GGZ Agenda. Reacties welkom! ~AR

De GGZ is, net als de VG (Verstandelijk Gehandicapten), de VV (verpleging en verzorging) en de MO (maatschappelijke ondersteuning) een sector. Een sector met cliënten die tot de doelgroep behoren waar de sector ‘toe op aard’ is. Een sector waar door de jaren heen diagnostiek, toegang, behandelvorm, behandelduur en budget vaste onderdelen zijn. De invulling ervan wisselt wel eens, gedreven of veroorzaakt door politieke, financiële en/of inhoudelijke bewegingen. Niet altijd even goed van elkaar te onderscheiden overigens. Maar: de sector hanteert nog altijd de elementen diagnostiek, toegang, behandelvorm, behandelduur en budget. Het is verzekerde zorg dus de individuele zorgvraag en –behoefte moet altijd in kaart gebracht worden alvorens de mate van het daarbij horende recht op zorg vanuit de sector ingezet kan worden. Deze systematiek betekent dat het binnen deze sectoren altijd gaat om de relatie tussen (de gewogen) problemen enerzijds en de (ook weer gewogen) toegekende zorg anderzijds. (Voor de kwaliteit van vioolspelen heeft nog nooit iemand zorg uit een bovengenoemde sector gekregen… En iemand die 15 jaar GGZ-zorg achter de rug heeft en zich –ondanks chronische kwetsbaarheid- ontworsteld heeft van de GGZ, behoort ook niet meer binnen het gezichtsveld van de sector GGZ….maar loopt wel ‘los’ in de maatschappij. Dit even voor het beeld als het gaat om de sector GGZ.)

Nou wil het geval dat mensen die nu of ooit zorg binnen een sector ontvangen (of ontvingen) nét mensen zijn. Heel apart. Naast dat deze mensen een probleem of een kwetsbaarheid hebben of ervaren, hebben ze ook hobby’s, wensen, ideeën en kwaliteiten. Veel van deze mensen lopen ‘gewoon los’ in de maatschappij, zeker nu de sectoren bedden (klinische settings) meer en meer afbouwen. Veel van deze mensen moeten zelf hun boodschappen doen, zelf hun weg vinden in de wereld die ‘participatiemaatschappij’ sinds een tijdje heet. Er bestaat geen DBC voor bijvoorbeeld ‘opbouwen van een sociaal netwerk’ en ook voor het verzilveren van ervaringskennis door bijvoorbeeld het volgen van een opleiding tot ervaringswerker bestaat nog steeds geen DBC. Om maar even aan te geven dat de sector haar grenzen heeft. Maar de cliënten van de GGZ-sector zijn, heel vreemd hoe dat toch met mensen werkt, ook ten tijde van hun sector-lidmaatschap nog steeds mensen die meer zijn dan een optelsom van diagnostiek, toegang, behandelvorm, behandelduur en budget. En ook de ex-cliënten van de sector (een diagnose als bijvoorbeeld autisme hou je wellicht levenslang) zijn naast hun diagnose mensen die graag willen werken en een sociaal netwerk willen opbouwen. Met een uurtje FACT-begeleiding in de week snappen we met z’n allen dat dit vooral gaat over diagnose, toegang, behandelvorm, behandelduur en budget….en dat het dan niet gaat over bijvoorbeeld het opbouwen van een sociaal netwerk. Laat staan het ontplooien van je mogelijkheden.

De hamvraag: gaat de GGZ Agenda nu over dat uurtje FACT dat de sector biedt….of wil de GGZ Agenda ook gaan over de andere dagen in de week waarin de FACT-cliënt graag een sociaal netwerk wil opbouwen, van betekenis wil zijn, zijn mogelijkheden wil ontplooien en misschien zelfs zijn ervaringskennis wil verzilveren?

GGZ-instellingen willen graag op hun websites zetten dat ze enorm herstelbevorderend werken. In dat ene uurtje FACT?… denk ik dan. In het gunstigste geval is er een ervaringswerker in het FACT-team die iets meer tijd heeft voor de cliënt om samen te werken aan het opbouwen van een sociaal netwerk, van betekenis kunnen zijn en het ontplooien van mogelijkheden. Degene die zich na 15 jaar GGz heeft ontworsteld van de status van GGz-cliënt, maar nog net zo goed zich soms psychisch kwetsbaar voelt, bijvoorbeeld…gaat de GGZ Agenda daar ook over? En degene die dat ene uurtje FACT-begeleiding in de week heeft…of degene die door de crisisdienst niet ‘ziek’ genoeg wordt bevonden voor een opname en dus nog steeds zeer ontremd huiswaarts mag keren…gaat de GGZ Agenda daar ook over?

Of degene die al 30 jaar in een vorm van beschermd wonen woont en die in geen enkele vorm van dagbesteding te passen is, maar wel graag de cursus Herstellen doe je zelf in een Zelfregiecentrum wil volgen….gaat de GGZ Agenda ook over hem?

Of de jongeman die inmiddels 10 jaar beschermd woont, hoogbegaafd en zeer kunstzinnig is, gaat de GGZ Agenda ook over zijn zoektocht naar betekenisgeving?

Of de vrouw die het binnen de beschermde woonvorm zo bont heeft gemaakt dat ze op straat is gezet…en nu dakloos is….gaat de GGZ Agenda ook over haar?

Of de vrouw met de diagnose Borderline stoornis die ziek werd van haar werk –passend bij haar beperkingen- binnen de WSW-voorziening…wil de GGZ Agenda ook voor haar een nieuw antwoord vinden?

Of de man die 20 jaar op straat heeft geleefd, 25 jaar verslaafd is, ernstig getraumatiseerde kindertijd heeft doorgemaakt…vanwege zijn hond niet toegelaten wordt tot beschermd wonen…gaat de GGZ Agenda ook over hem?

Tot slot nog: de vrouw die te veel verlieservaringen heeft meegemaakt, zich niet geholpen voelde door de GGZ, wel door de POH-GGZ die helaas beperkt in tijd beschikbaar is….gaat de GGZ Agenda ook over haar?

Misschien is het een gevalletje ‘de macht van het getal’, en gaat de GGZ Agenda over een grote groep mensen die keurig binnen de wasstraat van huisarts-generalistische basis GGZ-Specialistische GGZ wordt rondgepompt….en heb ik een totaal vertekend beeld omdat ik vooral mensen zie die óf niet in die wasstraat passen óf zich juist uit die wasstraat hebben ontworsteld…. Maar de bottom line is: ik vrees dat de GGZ Agenda vooral gaat over de groep ‘declarabele cliënten’ en niet over de groep ‘mensen met een psychische kwetsbaarheid’. Ik kan het fout hebben….maar ik ben toch bang dat de groep ‘declarabele cliënten’ niet de lading dekt van wat er te herstellen en te innoveren valt als het gaat om het herstel en de participatie van mensen met een psychische kwetsbaarheid in ons land.

Advertenties

2 thoughts on “De GGZ Agenda…over wie hebben we het eigenlijk?

  1. Ik vind dit een zeer waardevolle bijdrage, die breed onder de aandacht moet worden gebracht. Het woord ‘perspectief’ zou een veel hogere prioriteit moeten krijgen bij de GGZ behandelingen……

  2. Geertien Pols schreef:

    Goede vraag. Gaat het om “de ziekte behandelen” of “herstel bevorderen” en “deelname aan onze samenleving”. Meedoen, Erbij horen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s